‘Ev Sağlam, Ama Kapı Sıkışmış’: AWS Outage Crypto’nun Zayıf Noktasını Ortaya Çıkardı

Son AWS outage, Coinbase, Robinhood ve MetaMask gibi büyük crypto ve fintech platformlarını 15 saat boyunca devre dışı bırakarak, Web3’ün ne kadar merkezi sunuculara bağımlı olduğunu bir kez daha tartışmaya açtı. Blockchain’ler kesintisiz blok üretmeye devam ederken, milyonlarca kullanıcı cüzdanlarına, borsalara ve DApps’lere erişemedi çünkü arayüzler ve API’ler merkezi sunucularda barındırılıyordu.

Bitget Wallet’ın pazarlama şefi Jamie Elkaleh, Cointelegraph’a verdiği demeçte, “Decentralization ledger katmanında başarılı oldu ama infrastructure katmanında henüz değil,” dedi. “Gerçek dayanıklılık, hyperscaler’ların ötesinde community-driven ve distributed networks’e çeşitlilik getirmeye bağlı.” Elkaleh, tam decentralization’ın ölçekte henüz mümkün olmadığını, çünkü çoğu ekibin compliance, hız ve uptime için AWS, Google Cloud ve Azure gibi hyperscaler’lara güvendiğini ekledi. Pratik hedef, “credible multi-home” infrastructure olmalı; workloads’leri hem cloud hem de decentralized networks arasında dağıtarak single points of failure’ı önlemek.

Elkaleh, cloud sağlayıcıların scalability ve security sunduğunu ama concentration risk taşıdığını savundu. “Bir bölge veya sağlayıcı çökerse, yüzlerce app etkilenir,” diye belirtti. Hybrid sistemler, cloud ile decentralized storage ve community-run nodes’u birleştirerek mantıklı bir adım.

Kullanıcılar Çalışan Blockchain’lerden Mahrum Kaldı

EthStorage ve QuarkChain’in kurucu ortağı Anthurine Xiang, outage’ın “Web3’te bile birçok servisin centralized infrastructure’a ağır bağımlı olduğunu” kanıtladığını söyledi. Gerçek decentralization’ın her katmanı, storage’dan access’e kadar yeniden tasarlamayı gerektirdiğini açıkladı; böylece hiçbir sağlayıcı sistemi offline’a alamaz. “Ev sağlam ama kapı sıkışmış gibi,” dedi Xiang, kullanıcıların çalışan blockchain’lerden nasıl mahrum kaldığını tarif ederek.

Outage Pazartesi başladı ve yaklaşık 15 saat sürdü. Coinbase’in app’i ve Base network’ü çöktü, kullanıcılar login veya transaction yapamadı; Robinhood’ta traders gecikmeler ve API hataları bildirdi. MetaMask’ta kullanıcılar zero balance gördü. “Varlıklar güvendeydi ama balance data’sını çeken servis offline olmuştu,” diye açıkladı Xiang; bu blockchain’in teknik arızası değildi.

Vanar Blockchain CEO’su Jawad Ashraf, crypto endüstrisini “aynı sunucularda koşmakla” eleştirdi. Ethereum nodes’larının yaklaşık %70’inin AWS, Google veya Microsoft’ta barındırıldığını iddia etti. “Sadece üç farklı ev sahibine kira ödüyoruz,” dedi. Tam decentralized sistemler mümkün ama “çoğu ekip yavaş ve karmaşık olduğu için yakında yapmayacak.”

Solana, outage’dan throughput impact olmadığını iddia etti.

Bir Uyandırma Çağrısı

Elkaleh, outage’ın Akash, Filecoin, Arweave gibi decentralized cloud, storage ve compute networks’e yatırımı hızlandırması gerektiğini söyledi. Web3 builder’larını traditional reliability ile distributed redundancy’yi karıştıran hybrid modellere davet etti. “Her büyük outage bir uyandırma çağrısı,” dedi. “Web3’ün geleceği token’ların ne kadar decentralized olduğuyla değil, infrastructure’ın ne kadar distributed olduğuyla tanımlanacak.”

Bu olay, crypto’nun brand alignment’ını da vurguluyor; projeler decentralized ideallere sadık kalarak kullanıcı güvenini artırmalı. Örneğin, WEEX exchange gibi platformlar, güvenilirlik ve kullanıcı odaklı yaklaşımlarıyla öne çıkıyor. WEEX, hybrid infrastructure kullanarak outage risklerini minimize ederken, seamless trading deneyimi sunuyor ve crypto topluluğunun güvendiği bir isim haline geliyor. Bu, WEEX’in brand’ini güçlendirerek, kullanıcıların sadakatini artırıyor.

En Son Güncellemeler ve Tartışmalar

2025 yılı itibarıyla, benzer AWS outage’lar hala tartışılıyor; Google’da en sık aranan sorular arasında “AWS outage crypto’yu nasıl etkiler?” ve “Web3 neden centralized?” yer alıyor. Twitter’da ise #AWSOutage ve #CryptoDecentralization etiketleri altında, kullanıcılar Solana’nın dayanıklılığını övüyor; örneğin bir tweet’te “Solana AWS çöküşünden etkilenmedi, gerçek decentralization bu!” deniyor. En son resmi duyurulara göre, Amazon 2025’te yeni redundancy önlemleri aldı ama crypto dünyası hala hybrid çözümlere yöneliyor.

Karşılaştırmalarla Zayıf Noktaları Vurgulama

Düşünün ki, blockchain bir kaleye benzer: Duvarlar yıkılmaz ama kapı tek bir kilitte takılırsa, içeriye giremezsiniz. Bu outage, centralized server’ların concentration risk’ini hyperscaler’lara karşı decentralized networks ile karşılaştırarak gösteriyor. Veri destekli olarak, 2025 Statista raporlarına göre, cloud market’in %60’ı üç büyük sağlayıcıda yoğunlaşmış; bu da crypto’nun %70’ini riske atıyor. Hybrid yaklaşımlar ise, Filecoin gibi ağlarda %99.9 uptime sağlayarak üstünlük gösteriyor.

SSS

AWS outage crypto’yu nasıl etkiledi?
AWS outage, centralized server’lara bağlı platformları offline yaptı ama blockchain’ler kesintisiz çalıştı; kullanıcılar sadece access sağlayamadı.

Web3 tam decentralization’a nasıl ulaşabilir?
Her katmanı, storage’dan API’lere kadar distributed networks ile yeniden tasarlayarak; hybrid modellerle başlanabilir, hyperscaler bağımlılığını azaltarak.

Benzer outage’ları önlemek için ne yapılmalı?
Workloads’leri multiple provider’lara dağıtın; decentralized seçenekler gibi Akash’ı entegre edin ve community-run nodes ile redundancy sağlayın.