Büyük Piyasa Düşüşleri Neden Daha Sert Olabilir: Ekonomik Kırılganlığa Dair Derinlemesine Bir Bakış

Anahtar Çıkarımlar

• Politika Hatası Riski: Fed’in sıkılaşma hamleleri, ekonomik verilerin belirsizliği ve yavaşlamasıyla birleşince politika hatası yapma riski artıyor.

• Mega-Cap ve AI’nin Finansal Çarkları: Büyük teknoloji şirketleri, geçmişteki nakit zengini duruşlarından daha borçlu bir büyüme modeline geçerken, piyasa volatilitesi yerine klasik kredi döngüsü endişeleri artıyor.

• Özel Kredi Piyasaları ve Risk İşaretleri: Özel kredi piyasaları, ilk stres sinyallerini gösteriyor; değerlemeler arasındaki farklar, model bazlı ve piyasa bazlı değerleme arasındaki gerilimi artırıyor.

• K Şekilli Ekonominin Siyasi Yansıması: Ekonomik eşitsizlikler siyasal bir riske dönüşüyor; gelir beklentileri arasında büyük uçurumlar mevcut.

Ekonomik Manzara: Belirsizlik ve Karmaşıklık

Son aylarda, piyasanın kapsamlı bir belirsizlik ve dalgalanma dönemine girdiğini görüyoruz. Geçmişteki “aşırı iyimser” duruştan, daha dikkatli bir “endişeli iyimserlik” aşamasına geçiş gözlemleyebiliriz.

Politika Sıkılaşmasında Yaşanan Bilinmezlik

Politika sıkılaşmasının yeri ve metodunda sıkıntılar var. Verilerin güvenilir olmaması, Fed’in sıkılaştırma hamleleri yaparken doğru karar vermesini güçleştiriyor. Bu da düzensizliklere yol açarak, finansal sistemdeki güvensizliği artırıyor.

Büyük Teknoloji ve AI’nin Kreditörleşmesi

Son yıllarda, Büyük Teknoloji şirketleri sağlam dengeleriyle ön plana çıkmıştır, fakat artık borçla finanse edilen büyüme modellerine kayıyorlar. Bu durum, yalnızca hisse senedi volatilitesi değil, kredi döngülerine dair endişeleri de yükseltiyor.

Özel Kredilerdeki İleriye Dönük Belirsizlik

Özel kredilerdeki değerlemelerin farklılaşması, model bazlı ve piyasa bazlı değerleme arasındaki açıkları ortaya koyuyor. Bu değişim, geçmişte borsa endekslerinin sakin olduğu dönemlerde kredi piyasalarındaki gizli gerilimleri andırıyor. Fed’in bilanço genişletme ihtiyacı doğabilir.

Popülerleşen Siyasi Faktör: K Şekilli Ekonomi

Ekonomik eşitsizlik sadece ekonomik bir sorun olmaktan çıkıp siyasi bir değişken haline geliyor. Beklentilerde büyük uçurumlar var; bazı kesimler güvende bir gelecek umarken, diğerleri umutsuz. Bu eşitsizlikler, halkın ihtiyaçlarını karşılamayan siyasi düzeni daha da sorgulanabilir hale getiriyor.

Büyük Teknoloji’nin Sistemik ve Politik Riskleri

Amerikalı değer endekslerinin %40’ını birkaç büyük şirket oluşturuyor. Bu şirketler, yalnızca yüksek büyüme sağlayan kuruluşlar değil, aynı zamanda ulusal güvenlik konuları ve politika hedefleri haline gelebilir. Bu konsantrasyon, sisteme dair üç büyük risk yaratıyor:

• Piyasa Riski: Bu şirketlerdeki dalgalanmalar, geniş çapta ekonomik etkiler yaratabilir, çünkü bu hisseler birçok kişinin emeklilik ve yatırım portföylerinde merkezi bir yere sahip.
• Ulusal Güvenlik Riski: Büyük miktarda ulusal zenginliğin ve üretkenliğin az sayıda, yurt dışına bağımlı şirkette toplanması, stratejik bir zayıflık oluşturabilir.
• Politik Risk: Popülist bir ortamda bu şirketler daha görünür hedefler haline gelir. Daha yüksek vergiler, kar vergileri veya satın alım sınırlamaları gibi düzenlemelerle karşı karşıya kalabilirler.

Bitcoin, Altın ve “Mükemmel Hedge” Anlayışı

Bitcoin’in bu karmaşık ekonomik dönemde bir makro hedge olarak rolünü oynaması bekleniyordu, ancak geleneksel olarak altın, krizlere karşı daha sağlam bir koruma sundu. Bitcoin, likidite döngüleri ile yüksek korelasyona sahip olarak daha çok bir yüksek beta risk varlığı gibi davranıyor.

2026’ya Doğru Senaryo Çerçevesi

Önümüzdeki birkaç yıl, yönetilen sıkılaşma ve baskılarla dolu olacak. 2025’in sonu ve 2026’nın başı, siyasetten etkilenen bir yeniden entegrasyon sürecine işaret ediyor. Bu senaryo, piyasanın yeniden canlanması ve büyümenin desteklenmesi için yeni bir politik döngü yaratabilir. Ancak bu süreç, sistemin kırılganlığını artırarak, yüksek politik ve düzenleyici müdahalelere veya borç sürdürülebilirliği sorunlarına yol açabilir.

Sonuç: Yükselen Kırılganlıklar ve Hatalara Karşı Düşük Tolerans

Tüm işaretler, sistemin artan kırılganlığa doğru ilerlediğine işaret ediyor. Tarihi kalıplar, politika yapıcıların sonuçta piyasaya likidite sağlayarak yanıt vereceğini gösterse de, bir sonraki aşamaya geçmek için önce sıkılaşmış finansal koşullardan, artan kredi hassasiyetlerinden ve siyasi dalgalanmalardan geçmek gerekecek. Bu çerçevede, 2026 sonrası bir sistemik yeniden fiyatlama dönemi bekliyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

K Şekilli Ekonomi Nedir?

K şekilli ekonomi, ekonomik toparlanmanın eşitsiz bir şekilde gerçekleştiği, bazı grupların refahının arttığı, bazı grupların ise ekonomik olarak gerilemeye devam ettiği bir durumu tarif eder.

Büyük Teknoloji Şirketlerinin Borçlanma Modeli Neden Risk Yaratıyor?

Büyük teknoloji şirketlerinin borçlanma yoluyla büyüme modeline geçmesi, onların daha önceki nakit zengin konumlarından daha riskli bir finansal duruma geçiş yaptıklarını gösterir. Bu, piyasada kredi döngüsü endişelerini artırabilir.

Bitcoin Neden Altın Gibi Bir “Güvenli Liman” Olamıyor?

Bitcoin, likidite döngüleriyle daha çok ilişkilidir ve bu yüzden yüksek volatilite gösteriyor. Altın ise, krizlere karşı daha düşük volatilite ve istikrar sunması nedeniyle geleneksel bir güvenli liman olarak kabul edilir.

Politikayla İlişkilendirilen Ekonomik Eşitsizliklerin Riskleri Nelerdir?

Ekonomik eşitsizliklerin politik sonuçları, eşitsizliğin daha da derinleşmesine ve popülist politikaların artmasına yol açabilir. Bu durum, mevcut sistemin sürdürülebilirliğini tehdit ederek politik istikrarsızlık yaratabilir.

Makroekonomik Verilerin Güvenilmezliği Nasıl Sonuçlara Yol Açabilir?

Verilerin güvenilir olmaması, ekonomik kararların hatalı alınmasına neden olabilir ve bu da mali krizlerin daha da derinleşmesine yol açabilir. Çelişkili verilerle politika oluşturulmaya çalışılması, ekonomik sistemde güvensizlik yaratabilir.