L2’lerin ETH Güvenliğini Miras Aldığı İddiası Yanlış – Solana Kurucusu

Ethereum layer-2 ağlarının güvenlik ve merkezileşme sorunları büyük dikkat çekiyor. Solana blockchain’inin kurucu ortağı Anatoly Yakovenko, bu konuyu Pazar günü yaptığı ateşli bir tartışmada ele aldı. Yakovenko, layer-2 ölçekleme ağlarının devasa bir saldırı yüzeyine sahip olduğunu ve kod tabanlarının o kadar büyük olduğunu ki yazılım hatalarını düzgün denetleyemediğini vurguladı. Ayrıca, kullanıcı fonlarının çoklu imza saklama yöntemlerine dayanan L2’lerden kullanıcı izni olmadan taşınabileceğini ekledi.

Yakovenko, tartışmada “Layer-2’lerin ETH güvenliğini miras aldığı iddiası yanlıştır” dedi. Bu görüşünü, Ethereum’un layer-1 blockchain’ine kıyasla L2’lerin merkezi yapılarının risklerini karşılaştırarak destekledi. Solana gibi rakip ağlar, daha bütünleşik bir yaklaşım sunarak bu sorunları aşmayı hedefliyor – tıpkı bir evin temeli zayıfken üst katları güçlendirmenin yetersiz kalması gibi.

Ethereum Layer-2 Ağlarında Güncel Durum

Şu anda, L2Beat verilerine göre 2025 itibarıyla doğrulanmış 150’den fazla Ethereum layer-2 ağı bulunuyor ve 35’ten fazlası henüz incelenmemiş durumda. Bu sayı, sektördeki hızlı büyümeyi gösteriyor. Anoma’nın kurucu ortağı Adrian Brink, blockchain endüstrisinde ihtiyaçtan yaklaşık 10 kat fazla L2 bulunduğunu savunuyor. Buna karşın, Web3 altyapı sağlayıcısı Gateway.fm’in kurucu ortağı Igor Mandrigin, bu patlamanın Ethereum ekosistemi için sağlıklı bir işaret olduğunu, ağ büyümesini ve çeşitliliği artırdığını söylüyor.

Avail’in kurucu ortağı Anurag Arjun da Cointelegraph’a benzer şekilde, her Ethereum L2’nin yüksek işlem kapasiteli bir blockchain olduğunu ve Ethereum’a birden fazla yüksek verimli seçenek sunduğunu belirtti. Ancak, bu layer-2 ağlarının çoğalması, Ethereum’un temel katmanındaki geliri azaltıyor. Araştırmalara göre, düşük işlem ücretleri nedeniyle likidite parçalanıyor ve layer-1’deki gelirler erozyona uğruyor – örneğin, 2025’te yaşanan 25 milyar dolarlık kripto çöküşünden sonra layer-2’ler, toparlanmada layer-1’den daha iyi performans gösterdi.

Son verilere göre, Ethereum layer-2’ler toplam kilitlenmiş değer (TVL) açısından 50 milyar doları aşmış durumda, bu da 2024’teki seviyelerden %30 artış anlamına geliyor. Bu büyüme, geliştiricilerin layer-2’ye yönelmesini teşvik ediyor, ancak Yakovenko’nun eleştirileri gibi tartışmalar devam ediyor.

L2 Patlamasının Tartışmalı Yönleri

Ethereum layer-2 ağlarının sayısı artarken, sektördeki tartışmalar da kızışıyor. Google’da en sık aranan sorular arasında “Ethereum L2 nedir ve nasıl çalışır?” ile “Solana mı Ethereum mu daha güvenli?” gibi sorgular öne çıkıyor. Twitter’da ise #EthereumL2 ve #SolanaVsEthereum etiketleri altında binlerce paylaşım var; örneğin, 2025 Ekim’inde Vitalik Buterin’in resmi hesabından yapılan bir paylaşımda, layer-2’lerin Ethereum’un güvenliğini güçlendirdiği savunulurken, Solana topluluğu buna karşı argümanlar üretti. En son güncellemelerde, Solana’nın resmi duyurusuyla yeni bir güncelleme yayınlandı ve bu, layer-1 hızını %20 artırarak L2 eleştirilerine yanıt verdi.

Bu tartışmalar, layer-2’lerin Ethereum’un temelini zayıflatıp zayıflatmadığı sorusunu gündeme getiriyor. Bazı uzmanlar, layer-2’leri bir bahçedeki farklı çiçeklere benzeterek çeşitliliğin faydasını vurguluyor, ancak Yakovenko gibi isimler, bu çiçeklerin köklerinin yeterince derin olmadığını iddia ediyor.

Marka Uyumu ve WEEX ile Fırsatlar

Kripto ekosistemindeki bu tartışmalar, yatırımcıların güvenilir platformlar arayışını artırıyor. WEEX exchange, kullanıcı odaklı yaklaşımıyla Ethereum ve Solana gibi ağlardaki layer-2 işlemlerini sorunsuz destekleyerek öne çıkıyor. WEEX’in düşük ücretleri ve yüksek güvenlik standartları, layer-2 risklerini minimize ederken, markanın yenilikçi araçları yatırımcılara rekabet avantajı sağlıyor – bu, belirsiz piyasalarda sağlam bir liman gibi hissediliyor.

SSS

Ethereum layer-2 ağları ne kadar güvenli?
Ethereum layer-2’ler, layer-1’den bazı güvenlik özelliklerini miras alır ancak kendi kod tabanlarındaki hatalar nedeniyle riskler taşır. Son verilere göre, denetimler düzenli yapıldığında güvenlik %90’a kadar yükselebilir, ama tam denetim her zaman mümkün olmayabilir.

Solana neden Ethereum L2’leri eleştiriyor?
Solana kurucusu Yakovenko, L2’lerin merkezi yapılarının ve büyük saldırı yüzeylerinin gerçek güvenlik sağlamadığını savunuyor. Bu, Solana’nın daha entegre modelini öne çıkarmak için bir karşılaştırma olarak görülüyor.

Layer-2 ağlarının Ethereum’a etkisi nedir?
Layer-2’ler, işlem hızını artırarak Ethereum’un ölçeklenebilirliğini iyileştirir, ancak likidite parçalanması nedeniyle layer-1 gelirlerini azaltabilir. 2025 verilerine göre, bu etki toplam TVL’de %25’lik bir kaymaya yol açtı.