DATs ve Kripto İçeriden Bilgi Ticareti: Geleneksel Finansa Yansıyan Sorunlar
Key Takeaways
- DAT’ların Etkisi: Kripto para piyasalarındaki içeriden bilgi ticareti problemleri, kurumsal ürünlere, özellikle Dijital Varlık Hazinelerine (DATs) taşınıyor.
- Asimetri ve Manipülasyon: Bilgi asimetrisi ve “front-running” davranışları, büyük yatırımcılar için piyasa fiyatlarını manipüle etme gücünü artırıyor.
- Kurumsal Katılım Riski: Kurumsal yatırımcıların artışı, piyasalardaki şeffaflık eksikliği nedeniyle yeni riskler taşıyor.
- Stratejik Uyum: Kripto ve geleneksel finans arasında daha iyi bir uyumun gerekliliği vurgulanıyor, zira her iki taraf da birbirinin işleyişini tam kavrayamıyor.
WEEX Crypto News, 2025-12-03 07:01:45
Kripto para piyasalarında uzun zamandır var olan içeriden bilgi ticareti sorunu, şimdi Dijital Varlık Hazineleri (English: DATs) olarak adlandırılan kurumsal ürünlere kadar genişliyor. Forgd’un kurucusu Shane Molidor’a göre, bilgi asimetrisi ve “front-running” davranışları, kripto para piyasalarından geleneksel finans (English: TradFi) alanına kayıyor. Bu durum, içeriden bilgi ticaretinin yalnızca birkaç kötü aktörle sınırlı olmadığını, aksine kripto piyasalarının yapısal bir özelliği olduğunu ortaya koyuyor.
Molidor, bu davranışların özellikle batıdaki kripto para kuruluşlarında regülasyonların bir yönetmelik yerine sonradan düşünülen bir unsur olarak ele alındığını belirtiyor. Batıda, hareket etmeden önce izin almanın yaygın bir uygulama olduğunu, oysa doğuda hızlı hareket edip mümkün olduğunca çok kazanç elde etmeyi ve sonuçları daha sonra ele almayı tercih ettiklerini ifade ediyor.
Kripto para borsası AscendEX ve Gemini’de liderlik rollerinde bulunan Molidor, Çin’deki FBG Capital’da piyasa yapıcılığını yönetmiş ve şimdi Forgd’u kurmuştur. Forgd, tokenomik tasarım, piyasa yapıcı ilişkileri ve borsa listelemeleri konusunda danışmanlık hizmetleri sunan bir Web3 yatırım bankası olarak kendini tanımlamaktadır.
Kripto Para Piyasalarının Mühendislik Kurgusu
Kripto para piyasalarında yeni token listelemeleri genellikle adil piyasa keşfindense bir gösteriye dönüşmektedir. Molidor’a göre listeleme sürecine dahil olan paydaşlar – borsalar, piyasa yapıcılar ve token ihraççılar – kâr odaklı ve kendini düşünen yaklaşım benimsemektedirler. Bu dinamik, yeni varlıkların perakende yatırımcılara nasıl tanıtıldığını şekillendiriyor.
Özellikle borsalar, tokenları düşük fiyatlandırarak ve likiditeyi ince tutarak, perakende kullanıcılarından gelen küçük alım patlamalarının bile fiyatları yukarı doğru itmesini sağlıyorlar. Molidor, bu stratejilerin bilinçli olarak uygulandığını, piyasalarda likiditenin yapay olarak inşa edilip sürdürülmesinin ve fiyatta manipülasyonlara yol açacak “ince likidite” katmanları ile düşük başlangıç fiyatlarının stratejik olarak belirlendiğini aktarmaktadır.
Perakende yatırımcılar, yükselen fiyat grafiklerini güç belirtisi olarak yorumladıkları için hızla alım yapmaktadırlar fakat aslında kendi işlemleri bu yükselişi tetiklemekte. Molidor’a göre, bu döngüler en çok borsaların işine geliyor çünkü her listeleme, fiyatlar hızla düşüşe geçse bile yeni bir hacim, başlıklar ve kullanıcı aktivitesi yaratıyor.
Kurumsal Yatırımcılar ve Kripto Piyasalarındaki Manipülasyon
Molidor, DAT’lar kapsamında kripto para birimlerini bilançolarına ekleyen şirketlerde de benzer davranışlar gözlendiğini belirtiyor. Dijital varlık hazineleri ilk başta likiditesi derin ve fiyat keşfi verimli olan Bitcoin gibi büyük çaplı coin’ler biriktirirlerdi. Ancak, rekabet arttıkça bu araçlar, daha küçük ve daha az likid coin’lere yönelerek daha yüksek getiriler peşinde koşmaya başladı.
Bu durum, DAT’ları manipülasyona daha açık hale getiriyor. Molidor, hazine fonlaması sürecinin, ön bilgilere erişim sağlayan içeriden kişilerin belirli token’ların satın alınacağı bilgisini erkenden öğrendiği için “front-running” fırsatlarını artırdığını vurgulamaktadır.
Molidor, DAT’ların ikinci amaçlarının genellikle spot varlık üzerindeki piyasa etkisini tetiklemek olduğunu dile getiriyor. Bu etki, spekülatif alıcılar arasında kaçırma korkusunu ateşleyerek fiyatları daha da yükseltiyor. Fakat alım baskısı azaldığında, aynı ince likiditenin fiyatların hızla çökmesine neden olabiliyor olması bir paradoks yaratmaktadır. Veri açıklamalarının az olması ve temel göstergelere az bağlantı, fiyatı tek değer ölçüsü haline getiriyor ve bu fiyat kolayca çarpıtılabiliyor.
Kripto’nun Temel Dinamikleri: Spekülasyon ve Bilgi Asimetrisi
Kripto piyasalarının içsel yapısı; spekülasyonlar ve bilgi asimetrisi ile derinden örülü olduğunda, token piyasaları ile kurumsal ürünler arasındaki çizgi bulanık hale geliyor. Molidor, bu durumun üstesinden gelmek için blok zinciri kurucuları, borsalar ve yeni gelen kurumlar arasında daha iyi bir uyumun olması gerektiğini belirtiyor. Çoğu token projesi muhteşem teknolojiyle gelirken korkunç bir pazar stratejisi izliyor, birçok kurumsal katılımcı ise kripto piyasalarının nasıl işlediğini kavrayamıyor.
Piyasalara gelen kurumsal paranın kriptoyu geleneksel finansın gözünde meşrulaştırabileceği gibi, aynı zamanda hala şeffaflık eksikliği olan bir yapıdan yeni riskler ihraç ettiğini de unutmamak gerekiyor. Piyasanın bir sonraki aşaması, oyuncuların bu modelin ötesine geçip geçemeyeceklerini test edecek.
Şeffaflık ve Ötesi
Molidor, şeffaflığın eksikliğini ve değerlerin adil değerle yeniden buluştuğunda yanlış anlaşılmaların gerçekte nasıl ciddi hale gelebildiğini vurguluyor. Molidor’un gözünde, piyasa katılımcılarının bu modelin ötesine geçip geçemeyecekleri piyasanın bir sonraki aşamasını belirleyecek. Yatırımcılara çoğu zaman gerçekten anlamadıkları bir şeye maruz kalma fırsatı veriliyor ve fiyatlar adil değerde yeniden birleştiğinde, bu yanlış anlama çok gerçek hale geliyor.
Molidor’un bu öngörüleri, DAT’ların kripto dünyasında nasıl yer aldığını ve regülasyonun önemi ile birlikte geleneksel finansla kripto piyasalarının nasıl uyum sağlaması gerektiğini göstermektedir. Aksi takdirde, spekülasyon ve bilgi asimetrisi kripto piyasalarının temel dinamiklerini tanımlamaya devam edecektir. Tüm bu gelişmeler ve potansiyel senaryolar gelecekte piyasaların karşımıza nasıl bir düzen getireceğine dair önemli sinyaller veriyor.
FAQs
DAT’lar kripto piyasalarında nasıl bir etki yaratıyor?
DAT’lar (Dijital Varlık Hazineleri), kurumsal yatırımcıların kripto para birimlerine yatırım yaptığı araçlar olarak ortaya çıktı. Ancak içeriden bilgi kullanımı ve spekülatif alım-satımlar nedeniyle piyasa manipülasyonuna açık hale geldiler.
Front-running nedir ve nasıl çalışır?
Front-running, yatırımcıların içeriden bilgiye dayalı olarak bir varlığın yakında değer kazanacağı beklentisiyle önceden satın alması anlamına gelir. Bu, alıcıların avantaj sağlayarak fiyat artışlarından yararlandığı bir manipülasyon tekniğidir.
Kripto para borsaları neden likiditeyi ince tutmaya çalışır?
Borsalar, token fiyatlarını bilinçli olarak yükseltme amacıyla likiditeyi sınırlar. Bu yöntem, fiyatların piyasa açılışında spekülatif bir ivmeyle yükselmesine neden olur ve böylelikle daha fazla ticari hacim ve ilgi çekici manşetler oluşturur.
Kurumsal yatırımcıların kripto para piyasalarına girişi ne anlama geliyor?
Kurumsal para, kripto para birimlerine meşruiyet kazandırabilir ancak aynı zamanda şeffaflık eksikliği nedeniyle yeni riskleri beraberinde getirir. Kurumlar, kripto piyasalarının var olan belirsizliklerinden kaynaklanan riskleri doğru bir şekilde yönetebilmelidir.
Kripto piyasalarında adil değer nasıl belirlenir?
Adil değer, genellikle varlıkların temel göstergeleri, likidite ve piyasa talebi gibi çeşitli faktörler göz önünde bulundurularak belirlenir. Ancak, spekülasyon ve bilgi asimetrisi nedeniyle kripto piyasalarında fiyatlar genellikle bu adil değerden sapabilir.
Ayrıca bunları da beğenebilirsiniz

Bitcoin Futures OI’de %13’lük Artış: Analistler Risk İştahının Dikkatle Dönüşünü Gözlemliyor
Anahtar Çıkarımlar Bitcoin futures open interest (OI) ocak ayında %13 artarak risk iştahının geri dönüşünü işaret ediyor. Ekim…

Yapay Zeka ile Kripto Ticareti İnsan Rolleri Nasıl Yeniden Tanımlıyor?
Kripto ticaretinde Yapay Zeka (AI) kullanımı artarken, makinelerin insan rolünü nasıl değiştirdiği konusu gündemde. İnsanlar halen strateji belirlemede…

Bitcoin’in ‘Gerçek Çıkışı’ 107 Bin Dolara Doğru Başladı: Üç Neden
Önemli Noktalar: Bitcoin’in çıkışı, teknik analizlerin desteklediği ve satış baskısının azaldığı bir dönemde ivme kazanıyor. Makro sinyaller olumlu…

Bitcoin ETF Erişimleri Artıyor: Kurumsal Talep Yeniden Dönüş Yapıyor
Key Takeaways Son haftada Spot Bitcoin ETF’lerine yaklaşık $1.42 milyar net giriş oldu ve bu, ekim başından bu…

Bitcoin düşüşte, altın vadeli işlemler yükselişte: Avrupa ‘ticaret silahı’ tehdidi
Bitcoin fiyatları yüzde 3,6 düşüş yaşadı. Altın vadeli işlemleri rekora ulaştı, gümüş de tarihi zirvede. Avrupa Birliği, Trump’ın…

Kripto’nun Merkeziyetsizlik Vaadi: Interoperability ve Gerçekler
Öne Çıkanlar Kriptoparaların iddia ettiği merkeziyetsizlik, interoperability yani zincirler arası iletişimle ilgili önemli sorunlar barındırıyor. Interoperability genellikle az…

Seyahat Ediyor Musunuz? ‘Evil Twin’ WiFi Ağları Kripto Parola Çalabilir
Key Takeaways: ‘Evil Twin’ WiFi saldırıları, erişim noktalarını kopyalayarak cihazları tuzağa düşürür ve hassas verileri çalabilir. Bu tür…

‘Obscure’ yasalar Bitcoin rezervini engelliyor: Beyaz Saray Crypto Konseyi direktörü
Öne Çıkanlar: ABD, Bitcoin (BTC) stratejik rezervi oluşturmak istiyor ancak ‘obscure’ yasal düzenlemeler süreci yavaşlatıyor. Beyaz Saray Crypto…

Kripto Kullanıcısı 282 Milyon Dolar Değerinde Bitcoin ve Litecoin Kaybediyor
Key Takeaways Crypto kullanıcıları, sosyal mühendislik saldırılarına karşı dikkatli olmalıdır, özellikle de donanım cüzdanı seed phrase’lerini kimseyle paylaşmamalıdır.…

Binance Australia’da Fiat Fund’larına Geri Dönüyor
Önemli Noktalar Binance Australia, iki yıl boyunca süren bankacılık sisteminden dışlanma durumunun ardından, direkt bank transferleri ve PayID…

Bugün Kriptoda Neler Oldu?
Bitcoin fiyatı Çin’de yüzde 3,6 düşüş yaşadı ve Avrupa’nın ABD’ye karşı “ticaret bazukası” kullanma tehdidi, finansal piyasaları etkiledi.…

Bitcoin futures OI, %13’lük Artışla Risk İştahının Geri Dönüşünü Gösteriyor
Key Takeaways: Bitcoin futures open interest (OI), yeni yılın başından bu yana %13’lük bir artış göstererek yatırımcıların risk…

Yapay Zeka Kripto Ticaretini Nasıl Etkiliyor ve İnsan Rollerini Nasıl Değiştiriyor?
Önemli Çıkarımlar Yapay zeka (YZ), kripto ticaret dünyasında analiz ve strateji belirleme süreçlerini hızlandırıyor. İnsanlar hala stratejileri tanımlar,…

ABD’de kripto piyasa yasa taslağı belirsizliğinde: Sektör Desteklerini Çekiyor
Önemli Çıkarımlar ABD’deki kripto para piyasası yapısını belirleyecek yasa tasarısı, farklı taraflar arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle ertelenmiştir. Coinbase,…

ABD Senatosu, kripto para tasarısından geliştirici korumalarını çıkarmak istiyor
Hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat Senato Yargı Komitesi liderleri, kripto para tasarısında değişiklikler yapılmasını talep ediyor. Kripto yazılım…

Bitcoin hashrate 4 aydır en düşük seviyede: AI elektrik şebekesi için rekabet ediyor
Önemli Çıkarımlar Bitcoin’in hashrate’i dört aydır ilk kez 1 zetahash’in altına düştü ve bu, yapay zekanın giderek artan…

CLARITY Yasası’nın Durgunluğu Kripto Endüstrisi İçin Olumlu: Analiz
CLARITY Yasası’nın ABD Kongresi’nde ilerleyememesi, kripto piyasaları için olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Coinbase, yasa tasarısının son versiyonundaki…

Saylor ‘Bigger Orange’ Satın Alımı Sonucu Bitcoin’e Olan Güveni Yeniden Teyit Etti
Önemli Noktalar MicroStrategy başkanı Michael Saylor, şirketin Bitcoin alımlarını artırmaya devam edeceğini ima etti ve yeni bir ‘Bigger…
Bitcoin Futures OI’de %13’lük Artış: Analistler Risk İştahının Dikkatle Dönüşünü Gözlemliyor
Anahtar Çıkarımlar Bitcoin futures open interest (OI) ocak ayında %13 artarak risk iştahının geri dönüşünü işaret ediyor. Ekim…
Yapay Zeka ile Kripto Ticareti İnsan Rolleri Nasıl Yeniden Tanımlıyor?
Kripto ticaretinde Yapay Zeka (AI) kullanımı artarken, makinelerin insan rolünü nasıl değiştirdiği konusu gündemde. İnsanlar halen strateji belirlemede…
Bitcoin’in ‘Gerçek Çıkışı’ 107 Bin Dolara Doğru Başladı: Üç Neden
Önemli Noktalar: Bitcoin’in çıkışı, teknik analizlerin desteklediği ve satış baskısının azaldığı bir dönemde ivme kazanıyor. Makro sinyaller olumlu…
Bitcoin ETF Erişimleri Artıyor: Kurumsal Talep Yeniden Dönüş Yapıyor
Key Takeaways Son haftada Spot Bitcoin ETF’lerine yaklaşık $1.42 milyar net giriş oldu ve bu, ekim başından bu…
Bitcoin düşüşte, altın vadeli işlemler yükselişte: Avrupa ‘ticaret silahı’ tehdidi
Bitcoin fiyatları yüzde 3,6 düşüş yaşadı. Altın vadeli işlemleri rekora ulaştı, gümüş de tarihi zirvede. Avrupa Birliği, Trump’ın…
Kripto’nun Merkeziyetsizlik Vaadi: Interoperability ve Gerçekler
Öne Çıkanlar Kriptoparaların iddia ettiği merkeziyetsizlik, interoperability yani zincirler arası iletişimle ilgili önemli sorunlar barındırıyor. Interoperability genellikle az…